Monday, February 28, 2011

अमर चित्रकथाकार .. अजरामर झाले


http://www.afaqs.com  यांच्या संकेतस्थळावरून 

 प्रसिद्ध चित्रकथाकार , अंकल पै .. म्हणजेच अनंत पै यांचे २५ फेब्रुवारी ला तीव्र हृदय विकाराने निधन झाले .. आणि त्यांनी ८१ वर्षी आपले  अमर चित्रमय जीवन यात्रा संपवली ..
अनंत पै हे भारतातील अग्रणी कथाकारांपैकी एक आणि ज्यांनी हिंदू  पौराणिक कथा , लोककथा यांना शहरी बाल गोपाळापर्यंत नेण्याचे मोलाचे कार्य केले .. आजीआजोबाना पारख्या झालेल्या नातवांना अमर चित्र कथेमधून  आपल्या संस्कृती आणि पौराणिक साहित्याचे दालन त्यांनी खुले करून दिले .इंग्रजी माध्यमाच्या प्रसरामुळे भारतीय कथा कालबाह्य होऊ लागल्या होत्या  त्यावेळी असा प्रयत्न आपल्या साहित्याबद्दल   नितांत  प्रेम असलेला व्यक्तीच करू शकतो. 
नुकताच त्यांना व्यंगचित्रकथाकाराचा जीवन गौरव पुरस्कार दिल्ली येथे देण्यात आला . पण हे कर्णाच्या औदार्याबद्दल सामान्य जणांनी कौतुक केल्याजोगेच आहे .
पै यांनी १९६७ साली इंडिअन बुक हाउस च्या सौजन्याने अमर चित्रकथा मालिका सुरु केली आणि नव्याने आपल्या थोर पुरुषांची लोक कथांची आणि पौराणिक समृद्धीची गोष्टीरूप चित्रे मुलांसमोर आणली ..
आणि या अमर चित्र कथेची संकल्पना त्यांच्या मनात येण्याची मोठी गमतीदार वाटणारी गोष्ट आहे .. एकदा पै यांनी एका क़्विज कार्यक्रमात पहिले कि मुले ग्रीक पुराणकथा आणि इजिप्तच्या लोककथांवर आधारित प्रश्न जास्त उत्तमरीत्या हाताळत होते त्याची उत्तरे देत होते आणि त्यांना भारतीय कथांबद्दल अगदीच माहिती नव्हती .. यात आपल्या कथा चांगल्या नाहीत असे नव्हे तर त्या मुलांपर्यंत पोहचत नाहीत हे  त्यांना कळून चुकले .. सर्व साहित्य बोजड आणि कादंबरीरुपात असेल तर त्याबद्दल आकर्षण हे मुलांना वाटणारच नाही आणि आपसूकच ते इतर साहित्याकडे आकर्षित होतील ही दूरदृष्टी त्यांच्याकडे होती  आणि त्यांनी पौराणिक चित्र कथांना अमर केले .
अमर चित्र कथेच्या जन्माआधी त्यांनी टाईम्स मध्ये इंद्रजाल कॉमिक्स मध्ये ही काम केले . मानव या कॉमिक्स चा प्रयत्न सुरवातीला  त्यांच्याकडून यशस्वी होऊ शकला नाही.
आता अमर चित्रकथा २० भाषांमध्ये वर्षाकाठी ३० लाख प्रती वितरीत करते नव्हे तर कदाचित किमान ३० लाख लहानग्यांना आपल्या संस्कृतीबद्दल त्यांच्या शब्दात जवळ आणण्यचे काम करत आहे ..
http://www.amarchitrakatha.com/ 
कर्नाटकात जन्मलेल्या पै यांना वयाच्या अवघ्या दुस-या वर्षी पोरके व्हावे लागले होते .. त्यामुळे आजी आजोबांच्या आणि वडिलांनी सांगितलेल्या गोष्टीरूप कथांची मायेची उब काय असते हे त्यांना कधी समजले नाही पण त्यांनी सर्व भारतीय मुलांना ती उब ती मजा काय असते हे आपल्या अमर चित्र कथेमधून सांगितले ..
अशा महान कार्य करणा-या काकांना मानाचा मुजरा .. 
 आपल्या  सर्वाना यांच्या कार्याबद्दल अधिक माहिती अमर चीत्र्काठेच्या  संकेत स्थळावर नक्कीच  मिळू शकेल. पण आपण अनेकदा जगातल्या पुष्कळ चांगली कार्ये  आपल्या कामाच्या रगाड्यात विसरून जातो त्यामुळे  हा लेख लिहावा असे वाटून गेले ..
      जेडी ..



Thursday, February 24, 2011

उ:शाप (कथा )

नुकताच  इंजिनीरिंग कॉलेज मध्ये प्रवेश मिळाला होता  आर ई सी त्रिची मध्ये अॅडमिशन मिळाल्यामुळे जामच खुश होतो .. तसे पुण्याच्या वी आय टी मधून ती कॅनसेल केल्यामुळे पुणेरी शालजोडीतून बरेच मिळाले होते .कोथिंबीर वडी आणि मिसळ सोडून कुठे तो सांबर भात खायला जाणार आहेस .. पुणेरी मुलींची सर येणार आहे का ? वगैरे मी म्हणालो ' मायला ' तिथे कमीत कमी काळी सावळी ललना पाहायला तरी मिळेल इथल्या पुणेरी स्कार्फ मध्ये ललना आहे का .. 'चल ना' कसे कळणार त्यामुळे मला काही गम नाही
.
१९ वर्षात आल्यामुळे एखादी मैत्रीण असावी हे नेहमीच वाटे पण नेहमी मनात मांडे खाणे इतकाच धंदा ..
कॉलेज ला गेलो  काही दिवसात माझा वाढदिवस जवळ आला २३ ऑक्टोबर ... बर १९९६ मध्ये मोबाईल वैगरे विरळेच आणि असले तर कॅमुनिकेशन च्या सेमिनार मध्ये बघायला मिळायचे .. एस टी डी चे रेट अचाट असायचे त्यामुळे पत्रांची वाट पहावी लागायची .. फुटकळ कार्ड आल्यानंतर सुद्धा इतका आनंद व्हायचा  की की सांगू .....
 तर २३ ऑक्टोबर... सकाळ झाली मुलांनी विश केले . घरचे फोन येऊन गेले .. दुपारी जेव्हा जेवायला होस्टेल वर आलो तर एक ग्रीटिंग आले होते .. नाव कुणाचे नव्हते ...ग्रीटिंग उघडल्यावर सुद्धा फक्त वाढदिवसाच्या शुभेच्छा होत्या एक स्मायली काढले होते .. मला अंदाज येईना .. की माझा वाढदिवस इतका कुणाला माहिती? ...कारण लहानपणी मित्रांना जोपर्यंत माझा आज वाढदिवस आहे हे सांगितल्याशिवाय कळायचे नाही .. आणि लहान गावात ग्रीटिंग वगैरे फॅड अजून यायचे होते .. मला आठवी पर्यंत बिस्कीट चे पुडे आणि पेन्सिल याच्याशिवाय काही गिफ्ट मिळाले नाही ..आणि आज हे निनावी ग्रीटिंग .. मित्रांना खाद्य मिळाले .. एकाने मग लिंबाच्या रसाने काहीतरी त्यावर लिहले असेल इतके डोके लाऊन ग्रीटिंग अक्षरशः जाळण्याचा प्रयत्न केला ..
श्रीकांत म्हणाला लपंडाव सिनेमा सारख्या तीन फुल्या सुद्धा नाहीत आणि तीन बदाम सुद्धा ... मी म्हणालो हा सिनेमा नव्हे ..
मग सगळे करमचंद बनून ग्रीटिंग कुणाचे यावर तर्क वितर्क करू लागले ... मग निखील ने एक नामी आयडिया काढली... स्टॅम्प कुठला आहे तो पहा मग आम्ही पोस्टाच्या स्टॅम्प  शोधणे हे सर्वात अवघड काम करू लागलो ..
मग एकाने भिंग आणले आणि पुसटसे काहीतरी लातु असे काहीतरी दिसले आणि मग कळले की आपल्याच गावाहून आले .. मग उधार घेऊन रात्री १/४ चार्ज झाल्यावर मित्रांना फोन झाले पण पत्ता लागेना 
पण इतके कळले की आपण एकाच्या लिस्टवर जरूर आलो ..

मग  दिवस गेले ( दिवसामागून )  नाताळच्या सुट्ट्या मध्ये घरी आलो एका कप्यात आपल्याला ग्रीटिंग देणारी व्यक्ती कोण याचा विचार होताच ...
मग एके दिवशी एका फॅमीली फ्रेंड च्या घरी गेलो त्यांची मुलगी नुकतीच १२ वी ला गेली होती .. तिची विचारपूस आणि मग आर ई सी ला कसे जायचे ते सांगितले .. ती गालातल्या गालात हसत होती .. तिला म्हटले की की झाले मग तिने सांगितले की माझी एक मैत्रीण तुमच्या घराच्या शेजारी राहते मग मी कोण वगैरे विचारले आणि तिने सांगितले की  रीमा ... मी म्हणालो ती होय  हां .. फार घाशीराम कोतवाल आहे ती फार अभ्यास करत राहते मला आठवले की मी जितका १० वी मध्ये अभ्यास करायचो ती सातवीत करायची .. माझ्याकडे अभ्यासाला येऊन बसायची आणि मला टी वी पहा , झोप ये .. असले व्हायचे जाम राग यायचा ... 
मग तिला विचारले हं  तिचे काय ?    तिला एक मुलगा आवडतो .. मी म्हणालो आयला काय सांगतेस?
 .. मी म्हणालो ती कोणाला आवडेल? .. कारण ती अतिशय काळी होती ..तिचे लग्न होईल तिचा स्वभाव चांगला असेल वगैरे ठीक पण किशोर वयातल्या पहिल्या प्रेमासाठी तिची कुणी निवड करणे खरेच कठीण होते .. याला ' सो  मिन' म्हणा की वस्तुस्थिती  पण असेच  काही होते
ती माझी मैत्रीण वगैरे कधीच नव्हती पण शेजारी , हुशार , अति अभ्यासू ( घाशीराम ) म्हणून मला ती चांगलीच माहिती होती .. ... 
मग मिनू  ने सांगितले कदाचित तिला तू आवडतोस  म्हणजे जरा पाणी जास्तच डोक्यावरून चालले आहे .. ती वर्गात अभ्यास करत नाही . दहावीला मेरीट येऊन १२ विला चांगल्या कॉलेज ला सोड पण बी एस सी ला प्रवेश मिळणे कठीण .. मला वाईट वाटले पण वाईट वाटले तरी यात मी तडजोड नक्कीच करू शकत नव्हतो .. मला जरा हुरळून गर्व सुद्धा झाला .. की आपल्याला भाव आला वगैरे ... 
मग काही दिवसांनी मी धाडस करून तिच्या घरी गेलो .. तिच्या डोळ्यात कामातून गेल्याच्या सर्व झलका दिसत होत्या ..
मी उगीच काकू आहेत का वगैरे टाळाटाळ करण्याचा प्रयत्न केला .. पण तिला माझ्याबरोबर वेळ घालवायचा होता ... तिला मी मग उसने अवसान होऊन विषय काढला .. २० व्या वर्षी असली हाताळणी करणे कठीण आहे पण मग हळू हळू तिने अभ्यासाला कशी प्रायोरिटी दिली पाहिजे वगैरे सांगितले .. तिच्या डोळ्यात पाणी आले होते .. पण मला डोक्यावरून पाणी जाताना दिसत होते .. पिच्छा सोडवायचा एवढाच विचार होता .. मन वैगरे खोली मोजलीच नव्हती .. मी तिचा निरोप घेतला . आता त्यांच्या घरी सुद्धा चुकून जायचे नाही हे ठरवले होते . एकतर्फी प्रेमाची कत्तल करून मी विजयी वीर होऊन मित्रांना पीछा छुडाया  वगैरे सांगत होतो ..
काही वर्ष लोटली .. एफ एम एस ला आलो दिल्ली मध्ये .. दिलफेक स्वभावामुळे चिकार मुली आवडल्या पण प्रेम वगैरे जमले नाही .. २५ आली होती जरा परिपक्व जालो होतो .. कुठेतरी प्रेम शोधावे म्हणून विचार करत होतो
आपण दिसायला चांगले आहोत .. हुशार आहोत बोलयला बरे आहोत वगैरे डोक्यात ठेऊन मला प्रेमाच्या दुनियेत एखादी फटाकडी नाही तर छानसी तरुणी नक्कीच भाळेल असे उगाच वाटायचे .. 
प्रेमात दिसण्याला , पैशाला , स्वभावाला काही महत्व नसते कदाचित लग्नाच्या विश्वात असेल .. हे मला कधी कळलेच नाही ...
आणि कॉलेज मध्ये एक तमिळ मुलगी मला आवडाय लागली .. ती माझी प्रोजेक्ट मेट होती नंतर आमच्या होस्टेल वर यायची आणि मग .. तीच हवी हवीशी वाटाय लागली .. मला दिसणे , स्वभाव असल्या सगळ्या गोष्टींचे हसू यायला लागले .. कारण मी गोरा ती कुरूप यात मोडणारी. मी रोड ,ती बेढब  मी शांत ती तापट असले सगळे भिन्न प्रदेश एकत्र येऊ पाहत होते .. पण मला कदाचित फक्त आमचा सहवास आमची मैत्री आमचे मनप्रत्येक गोष्ट घडल्यानंतर तिची साथ इतकेच दिसायचे .. यात शारीरिक आकर्षणाला थारा नव्हता ..
आणि एक दिवस अचानक  हळू हळू ती माझ्याशी अचानक तुटक वागू लागली .. मला कळेचना का ? मी पुष्कळ प्रयत्न केले .. पत्र जाऊन  मोबाईल चा जमाना आला होता .. कित्येक एस एम एस केले पण तिने मोबाईल उचलणे बंद केले 
मी अस्वस्थ होऊ लागलो .. आणि एकदा परीक्षेच्या दिवशी तिने मला सांगितले .. मूव ऑन यार .. तू फक्त मित्र होतास .. आणि आता  तुझ्या अशा वागण्यामुळे मला मित्र सुद्धा वाटत नाहीस .. मला तुझी भीती वाटते 
तू अभ्यासावर लक्ष दे आयुष्य तुझ्या पुढे आहे ... माझ्या डोळ्यातले पाणी आपोआप बाहेर येऊ लागले ...
मी केलेली एकतर्फी प्रेमची कत्तल आता माझच खून करू पाहत होती ..मला प्रत्येक दिवशी  तरुणपणात रंगावरून डावलून, भावनांना महत्व न देणा-या माझी आठवण झाली ..
कदाचित त्या गर्वाचा शाप मला लागला होता .. सर्व गोष्टी बाजूला ठेऊन फक्त मनापासून प्रेम करणा-या मला अगदी तिच्यापेक्षा डाव्या मुलीकडून नकार मिळाला होता ...माझे अभ्यासातले लक्ष उडाले होते ..
पहिल्या वर्षात उत्तम कामगिरी करणारा रवी आता अस्ताला लागलेल्या सूर्यासारखा भासत होता ...माझ्याबरोबर  प्रत्येक गोष्ट जवळ जवळ रीमाबरोबर घडल्यागत होत होती ...
शाप ही संकल्पना खरी आहे का काय मला भासू लागले ... दिवसामागून दिवस लोटले ... अचानक आईने विचारले एक फोटो आहे पाहतोस का ? मुलगी छान आहे ... 
आणि काही दिवसांनी रविचे एका सुरेख   मुलीशी लग्न झाले आणि बहुतेक शापाला ... उ:शाप  मिळाला  

Thursday, February 17, 2011

प्लॅनचेट-(कथा )

या गोष्टीला एक १५  वर्ष झाली असतील ... मी इंजिनीरिंग च्या फर्स्ट इअर ला होतो .. आमचे कॉलेज एक मोठा कॅम्पस होता .. १२०  एकर चा  ..त्यावेळी रॅगिंग ही बरेच असायचे .. डिसेंबर चे दिवस 
आमचे पहिल्या युनिट टेस्ट चे दिवस होते . परीक्षा कधी असणार केव्हा होणार सर्व डेट बोर्डावर लागल्या होत्या .. आणि युनिट टेस्ट नंतर आम्हाला नाताळ च्या सुट्ट्या लागणार होत्या.
त्यावेळी इंटरनेट रिजर्वेशन वगैरे भानगड नव्हती त्यमुळे रीतसर २ तास कुरतडून ,चिडून, घामेघूम होऊन आम्ही आमची तिकिटे  १५ दिवस अगोदरच काढली होती .. नेत्रावती एक्स्प्रेस . कॉलेज ला अडमिशन घेतल्यानंतर पहिल्यांदाच घरी जाणार असल्यामुळे ते तिकीट रोज एकदा उघडून दहा वेळा पाहून पाहून होत होते .. उगाच वाटायचे की कदाचित लवकर दिवस संपतील आणि तो दिवस जवळ येईल ..असेच दिवस अभ्यासात, रॅगिंग सहन करत  मी टेस्ट ची वाट पाहत होतो .. अभ्यास करत होतो का नाही ( आठवत नाही ) न बोललेले बरे 
शुक्रवारचा दिवस तो ..  केरळ मध्ये असल्यामुळे थंडी वगैरे नव्हती पण थंड गार वारा नारळाच्या झाडांमधून येऊन ओशट वाटत होता ... आम्हाला शनिवार रविवार सुट्टी होती .. इंजिनीरिंग ची मुले अभ्यास किती करतात याची कल्पना सगळ्या इंजी नरांना  असेलच ...असो . तर आम्ही सगळी मित्र मंडळी शुक्रवार असल्यामुळे एकत्र  ३२४ रूम मध्ये होतो .. मी निखील श्रीकांत गौरव सुनील कश्यप आणि हं संतोष असे सगळेजण गप्पा मारत बसलो होतो .. सुरवातीला रॅगिंग,नंतर येणारे सिनेमे , डंब शेरॅट आणि हळू हळू रात्र झाल्यानंतर मुलांचा आवडीचा विषय ( मुली नाही ) भुतांच्या गोष्टी चालू झाला . मग राजस्थान मध्ये दुधू च्या हाय वे वर कसे चकवे असतात 
भानामती, करणी, आजोबांच्या भूत पाह्लेल्या दंत कथा याला उत येऊ लागला.
 हळू हळू .. सगळेजण जवळ जवळ सरकून हळूच शालीमध्ये शिरून आखडून घेऊन सगळ्यांची हवा टाईट होते आहे हे दाखवू लागली ..
मग मधेच मुन्नालाल मीना एकदम रात्री १.३० वाजता अळोके पिळोखे देत रात्री उठला आणि त्याने आमच्या रूममध्ये डोकावून त्याच्या टिपिकल स्टाइल मध्ये विचारले  ' आज सोना नाही क्या .. ये घाटी लोग बडे पढ रहे है .. ..मग संतोष ने एक शिवी हासडत त्याला सांगितले. हमने किताब क्या ?  फुल्या फुल्या ...xxx .. तो  रात्री ज्या कारणाने उठला होता त्यासाठी तडक बाथरूम च्या दिशेने पळाला.. एक हशा पिकला.
मग एक विषय निघाला प्लानचेट .. त्यावर चर्चा झाली .. श्रीकांत नागपुरी भाषेत' साले मजाक मत करो इधर पहले ही कबसे मुतने जाना है लेकीन जा नाही राहा हु' मग त्याला फट्टू वगैरे चिडवून झाले .. सगळ्यांनी मग उसने अवसान आणून सार्वजनिक मुत्र विसर्जनाचा कार्यक्रम पार पाडला .. आणि रूम मध्ये येताच  लाईट गेले      
केरळ मध्ये पावर कट नेहमीचे होते पण आजचा पावर कट जरा जास्तच सिचुएशन ला साथ देणारा होता . मग निखील .. " शीट यार मेरेको पढने का था " तितक्यात गौरव डोक्यावर मेणबत्ती घेऊन " कही दीप जले कही दिल  करत आला .. आणि मग संतोष ने एक बॉम्ब टाकला .. तुम्हाला माहित आहे मला प्लॅनचेट  येते? .. मग थोडा हशा .. कोणी... सही मे? क्या ?मजाक मत कर... असे सर्व उद्गारवाचक प्रश्न चिन्ह दाखवीत सगळेच अचंभित झाले होते 
मग त्याने एक कॉईन आणले एका पेपरवर ए ते झेड  अक्षरे १ ते ९ आकडे  एका ठिकाणी येस एका ठिकाणी नो असे काढून एक पट तयार केला .. सगळ्यांना हे नवीन होते  त्यामुळे त्याला हे जमते हे हळू हळू वाटायला लागले होते. मग ती मेणबत्ती पटाच्या मधोमध ठेऊन तो डोळे मिटून कॉईन वर हात ठेवून ध्यान धरून बसला .. सगळे शु शु करत गप्प बसून अंधुक प्रकाशात तो अनुभव घेऊ लागले .. २.३० वाजले होते 
मग अचानक संतोष चा हात लवकर लवकर फिरू लागला .. कदाचित कोणी तरी स्पिरीट आले होते वाटते ..
मग त्याने सांगितले तुझे नाव सांग ... त्याने ...हळू हळू एका एका अक्षरावर नाणे नेऊन सांगायला सुरवात केली 
त्याचे नाव अनप्पा आहे हे कळले ..आम्हाला वाटले केरळ मध्ये पंजाबी भूत थोडीच येणार .. ट्रेन चे तिकीट तर मिळायला हवे ना ... 
मग संतोष म्हणाला  आता याला हवे ते विचार मग आम्ही हळू हळू आम्हाला जी माहिती आहे ते विचारायला चालू केले आणि ब-याच वेळा उत्तर खरे येऊ लागले .. आम्हाला आश्चर्य आणि भीती एकत्र वाटू लागली 
मग आम्ही उगीच त्याला जे आम्हाला नक्की माहिती आहे ते विचारावे आणि भुताची परीक्षा घ्यावी असे ठरवले ...
मी आणि श्रीकांत यांनी हळूच म्हटले याला विचारू आम्ही घरी कधी जाणार? .. १७ डिसेंबर ची तिकिटे झालेली होती १७ ला टेस्ट संपणार होती तरीही विचारले ..
त्याने हळू हळू कॉईन फिरवायला चालू केली .. आकड्यावर कॉईन आली .. १ आणि नंतर मी कंटाळलो म्हणून उठायला लागलो तोच श्रीकांत म्हणाला अबे ये ३ पे क्यो आ रहा है ? 
त्याच्या मते आम्ही १३ ला घरी जाणार होतो .. पण परीक्षा १३ ला चालू होणार तर कसे १३ ला जाणार बर सर्व मुले मध्यमवर्गातून असल्यामुळे टेस्ट नक्कीच देणारी होती .. आम्ही पुन्हा एकदा विचारले तरीही तेच उत्तर आले १३ डिसेंबर .. चार वाजले होते .. सुनील पेंगाय लागला होता .. संतोष म्हणाला अरे स्पिरीट गेले चार वाजल्यानंतर ते थांबत नाही .. गौरव म्हणाला... क्यो उसको  ३.५६  दादर लोकल  पकडना रहता है भाजी बेचने ? संतोष म्हणाला मैने ऐसेही सिखा है  मानना है तो ठीक .. 
मग सगळे त्याचा विचार करत करत कधी झोपलो कळले नाही .. हळू हळू दिवस लोटले .. टेस्ट जवळ आली होती .. पहिलीच परीक्षा असल्यामुळे उत्कंठा आणि भीती दोन्हीही होती ..
सिनिअर- ' फेल हो गया तो बहुत पिटेगा अशी दमदाटी करून अजून टेन्शन देत होते .
. १३ डिसेंबर आला ... पहिला पेपर मेकॅनिक्स होता पेपर बरा होता ..पास नक्की होऊ खात्री झाली .. पेपर १२ वाजता संपणार होता ..
मी १५ मिनिटे लवकर पेपर दिला आणि होस्टेल वर येत होतो .. अचानक दोन तीन मुले होस्टेलच्या जिन्यावर पळताना दिसली .. लगबग नेहमीची नव्हती .. मी सुद्धा वर पळालो आणि १०- १२ मुले ३३३ रूम च्या समोर उभी होती मी पळालो .. पहिले ते दृश्य ना विसार्ण्यासारखे आणि भीषण होते .. एक मुलगा पंख्याला लुन्गीने लटकला होता जीभ बाहेर आली होती .. होस्टेल वार्डन  सुद्धा पळत आले सगळयांना त्यांनी हाकलायचा प्रयत्न केला  पण कुणीही  जागचे हलले नाही . मी थोडे पुढे जाऊन पाहिले की कोण मुलगा आहे आणि धक्का बसला .. माझ्या शेजारी , बेंच वर बसणारा अजित नावाचा मल्याळी मुलगा होता .. त्याने लटकून आत्महत्या केली होती.
त्या नंतर त्याच्या खोलीत असणा-या दोन रूममेट ना हलवण्यात आले .. त्या रूम मध्ये उदबत्त्या लावल्या होत्या ..त्या उदबत्त्याचा वास मला अजूनही काटा आणतो 
हळूच सगळी मुले होस्टेल वर आरडा ओरडा करायला चालू झाली की आम्हाला इथे राहाचे नाही .. परीक्षा पुढे ढकला आमची मनस्थिती ठीक नाही .. मग प्रीन्सिपोल आले आणि त्यांनी परीक्षा पुढे ढकलून नाताळच्या सुट्टीनंतर ५ जानेवारीला ठेवल्या ..
सगळे जन ब्यागा  भरून तयार झाले होते .. दुपारी ३ वाजेपर्यंत जवळ जवळ सर्व होस्टेल रिकामे झाले होते .. आम्ही आमचे १७ तारखेची तिकिटे कॅनसेल करून जनरल डब्यात बसून नेत्रावती एक्स्प्रेस ने प्रवास चालू केला
आम्ही सगळे त्या प्लॅनचेट च्या भुताच्या भाकीतामुळे सुन्न झालो होतो .. त्याची भुताटकी कुणाचा प्राण घेऊन आम्हाला घरी पाठवणार होती हे कळले असते तर कदाचित हे कधीच होऊ दिले नसते .
संतोष अचानक म्हणाला यार गलती झाली ... मी प्लान चेट चे नाटक केले होते त्या दिवशी भूत फीत कोणी आले नाही .. मला माहित होते की आपण १७ ला जाणार म्हणून मी १३ ही तारीख ठोकून दिली होती ...
मग बाकीची उत्तरे?? .. बस  क्या यार आपण दोस्त लोक ना आपल्याला एकमेकांच्या गोष्टी माहित नसतात का.. हसावे का रडावे तेच कळेना ..  
या अगम्य जगात बरेच योगायोग होतात तसा हा भयानक योगायोग झाला होता .. मला राहून राहून अजित त्याचे पालक , परीक्षांचे टेन्शन का अजून काही असे अनेक प्रश्न येत होते...
थोड्याच वेळात सगळ्यांनी गाण्याच्या भेंड्या चालू केल्या ... ' आगे भी जाने ना तू पीछे भी जाने ना तू ' आणि आमच क्षणिक सुतक मागे पडले ...

.जयदीप भोगले
.


Monday, February 14, 2011

बकुळीची फुले


तुझ्या डोळ्यांच्या दुनियेत आज मला सगळे विसरावे वाटते
आठवलेच तर आपल्या पहिल्या भेटीच्या आईसक्रीम ची चव अनुभवावी वाटते
क्षण न क्षण नेहमीच अवीट  राहिला 
तू जवळ नसताना सुद्धा श्वास तुझाच राहिला
माझ्या रागाला तुझ्या प्रेमाची फुंकरच  आवरू शकेल
तुझ्या किनाराच  माझ्या मुक्त लाटेला  सावरू शकेल 
आज ना ती  सुवासिक बकुळीची फुले नाहीत  गुलाब आणले 
बस हृदयातील  दोन शब्द कवितेत माळून तुला वाहिले 

जयदीप भोगले
१४.०१.२०११ 

Friday, February 11, 2011

स्वप्नाचे कल्पनेला पत्र


लाडके 
चिरायू राहा, तुझ्याच अस्तित्वाने माझे जग आहे .. तूच माझ्या मृतिक्केत रंग पेरले आहेस ..एक स्वप्न डोळ्यात रंगते आहे  एक आशा पापणीत जगते आहे .
मला खात्री होती तू माझे ऐकशील ..कदाचित माझ्या आगीत तितकी धग होती 
सखे तू  माझ्या साक्षीस रहा माझी कहाणी तुझ्या शब्दात वहा.... माझे नेहमी ऐकलेस कधी आपल बोलून पहा 
किती रिक्त चेह-यांना तू प्रभा दिलीस .किती निद्रस्थ मनांना तू पंचमाची साथ दिलीस . किती भुक्त कायांना  जाणीवेची कात दिलीस .
तर काय झाले जर कोणी सोबत नाही. असेही नाही कि कुठल्या आशेचा हात नाही .तुझ्या काळजापेक्षा दुसरे काही खास नाही .  
माझ्या घरट्यात ये हवे ते तुझे आहे 
सत्याशिवाय इथे सर्व काही स्वर्गसुख आहे .ही कल्पनेची नगरी आहे ..इथे सार-याची यारी जिगरी आहे .
 इथे थोडा वेळ पहुडून जा एक मैफल दिवाणी जगून जा . काही तुझ्या बाजूचे तरंग असतील तर तिच्या पासून लपून जा ..
सुटून जाईल प्रीतीचे मळभ अचानक  विखरून जाईल स्वप्नाचा पहारा 
. नजरेच्या प्रत्येक कटाक्षात तूच दिसतेस .. मनातली प्रत्येक गोष्ट तूच जाणतेस .
अजून एक करशील एकटे मन दिसले तर वेडे पिसे समजू नको ..अजाण त्या मनाला जाणूनबुजून टाळू नको
आशा गप्प असेल पण मनात सुखरूप असते .. सावलीला सुद्धा भिऊन नेहमी गप्प राहते,
  आता तुला  त्यात एक घरकुल थाटायचे आहे आशेच्या या कट्ट्याला सुगंधी करायचे आहे.
मी काही स्वप्न रंगवली होती जेव्हा दूर दूर पर्यत आपली अशी कुणी नव्हती ..तेव्हा तू एक चित्र रेखाटले होतेस ते आपले समजून मी  मनात टांगले होते . 
कित्येक क्षण तुझ्या समवेत ते चित्र न्याहाळत माझे  हास्याचे रंग कुंचल्यात भरत मी विसरलो कि ते चित्र तुझेच होते .
 पण मन माझे वेडे कोकरू  अडखळले कधी कधी लागे बावरू ..
पण एक उपकार आहे माझ्यावर माझे डोके होते नेहमीच तुझ्याच खांद्यावर .. आता बावरून सखे साथ कधी सोडू नको ..
एवढेच सांगतो तुला  तू आणि मी हीच साथ खरी आहे . बांधू एक बांध  आता कारण  आपल्यामध्ये दरी आहे .

मित्रांनो , काही ब्लॉग वाचता वाचता अचानक एक छान कल्पना वाचण्यात आली .. उर्दू होती .. जुबां ए गोया म्हणून ब्लॉग आहे त्याचे रसग्रहण करून काहीतरी चितारले आहे .. त्या कल्पनेचे आभार .
आवडल्यास प्रतिक्रिया नक्की द्या 


जयदीप भोगले 
११.०२.११ 

वादा


वादा है अपने आप से एक वादा ना तोडना है
झूठा ही सही दिल से एक वादा जरूर करना है

चेहरे की कसक से खींच गए हम एक भंवर में 
भीगा ही सही बहाव को एक साहिल से अब जोड़ना है

पत्थर और फूल को एक तराजू में तोलने का गजब हम से हो गया
शीशे को आईने में बदलेंगे ऐसा सबब कुछ करना है

अब वादा एक सच है या इस ख्वाब को तोड़ देना है
रगों में बहता है जो खून उसी को बस एक शायरी में बदलना है

जयदीप भोगले
१०/०२/२०११ 

Wednesday, February 9, 2011

चेहरा



सावालीसम  बदलून जाई
कधी तेजात कधी तमसेत न्हाई 
मुखवट्याच्या दुनियेत अचानक
चेहरा हा हरवून जाई 

        नात्यांच्या कधी बंधनात
कधी माणुसकीच्या कोंदणात 
ख-या खोट्याच्या तराजूत जेव्हा 
मन तो तोलून पाही.
मुखवट्याच्या दुनियेत अचानक
चेहरा हा हरवून जाई 

स्मित आणि हास्य पाहावे
कधी अश्रुंचे दास्य सहावे 
फुल आणि काट्यात अलगद
सुगंधात तो हरवून जाई 
मुखवट्याच्या दुनियेत अचानक
चेहरा हा हरवून जाई 

दर्पणात  कधी  बिम्बित होऊन
 चेहरा कधी स्वतःला न्याहाळी
मुखवट्यात मी का हरवलो? 
का नशीब असे हे आपुले भाळी 
पाठ फिरवून पुन्हा नव्याने
नवा मुखवटा उचलून घेई
मुखवट्याच्या दुनियेत अचानक
चेहरा हा हरवून जाई 

जयदीप भोगले
९/०२/२०११


Friday, January 14, 2011

नाट्य प्रभाकराचा अस्त .

.मित्रांनो इतके दिवस खूप हलके फुलके लिहले समीक्षा लिहल्या .. काल रात्री विचारात पडलो होतो कि उद्याचे पोस्टिंग काय असावे  तोच चोवीस तास वर बातमी वाचली .. के जेष्ठ नाटककार श्री प्रभाकर पणशीकर यांनी शेवटचा अंक संपवला ...अतिशय वाईट वाटले .. आणि मी विचार केला, एका कलाकाराला त्याचा कलेच्या उपासने बद्दल दिलेली मानवंदना हीच त्यांना दिलेली श्रद्धांजली होय ..
प्रभाकर पणशीकरांच्या नाट्य क्षेत्राच्या योगदानाबद्दल आणि त्यांच्या अभिनय क्षेत्राच्या कामगिरीबद्दल काही मी लिहावे बोलावे इतका मोठा मी नक्कीच नाही पण ते गेले आणि तो मी नव्हेच , इथे गवतास भले फुटतात अशी मोजकीच त्यांची नाटके माझ्या डोळ्यासमोर अवतरली ..दोन मिनिट शांतता एका कलाकाराच्या श्रद्धांजलीसाठी न वाहता आपण त्यांच्या साठी केलेला टाळ्यांचा कडकडाट , त्यांचे संवाद जेमतेम कळूनही लहानपणी  दिलेली दाद ही आठवणे म्हणजेच खरी श्रद्धांजली होय .
मला अजूनही आठवते की फिरता रंगमंच आणि त्यातून येणारे  राध्येश्याम महाराज कप्तान परांजपे असे सिनेमा पाहिल्यासारखे वाटायचे .. इतक्या लवकर ते कपडे बदलू शकत हि असतील पण इतक्या बेमालूम पणे एखाद्या व्यक्तिरेखेत शिरायचे हेच मला नवल वाटायचे .. किंवा आता मला अचंभ वाटतो .. मला आज कळत्या वयात मी तो मी नव्हेच नाट्यगृहात पाहू शकलो नाही 
याची नेहमी चुटपूट लागते .
  • भटाला  दिली  ओसरी 
  • तो  मी  नव्हेच 
  • इथे  ओशाळला  मृत्यू 
  • अश्रूंची  झाली  फुले 
  • थ्यांक यु  मि.ग्लाड 
  • जेव्हा  गवताला  भाले  फुटतात 
या सारखी एका पेक्षा एक नाटके त्यांनी केली,  यातली मी फक्त दोन पहिली .. दोन नाटकांच्या जाहिराती पेपर मध्ये नियमित वाचल्या .

नाट्यसंस्थेसाठी नाट्यसंपदा स्थापून केलेले योगदान असो, की अविरत रसिकांच्या  टाळ्याचा बालेकिल्ला सर करत केलेल्या भूमिका असोत त्यांच्या या प्रवासाबद्दल त्यांना नेहमीच सलाम.
या पोस्ट चे शीर्षक प्रभाकराचा अस्त जरी दिला असेल तरी हा सूर्य पुन्हा आपल्या केलेल्या प्रचंड कामामुळे नेहमी तळपत राहील यात शंका मुळीच नाही .

अशा थोर व्यक्तीमुळे काम करण्याची नेहमीच प्रेरणा मिळत राहील .. त्यामुळेच मी म्हणतो .. इतका थोर मी नव्हेच ... तो मी नव्हेच 
 
जयदीप भोगले

Thursday, January 13, 2011

चला बाई जाऊ - होम मिनिस्टर पाहू

कार्यक्रम - होम मिनिस्टर जाऊ बाई जोरात
वाहिनी- झी मराठी 
वेळ- ६ वाजता मकर संक्रांति पासून 
का पाहावा - खाली वाचा 
का  पाहू नये - टी वी बंद असेल , दुरुस्तीस दिला असेल ,किंवा आपल्याच घरी शुटींग चालले असेल तेव्हा  

रसिकहो , आणि नियमित टी वी पाहणं-या माझ्या मित्रांनो,   झी मराठी ... ( आलं का पुन्हा तुमचं झी मराठी ..असे कदाचित तुम्ही म्हणत असाल ) पण काय करणार काही गोष्टींना  पर्याय नसतो 
आणि जसे  पर्याय निर्माण करावा म्हणून उगीच लोकसत्ता आणि म टा सोडून  दैनिक भम्भेरी , नसत्या उचापती असे वृत्तपत्र आपण  वाचत नाही तसेच मला, नव्हे  महाराष्ट्राच्या ब-याच टी वी दर्शकांना झी मराठीला पर्याय सापडत नाही असे माझे मत आहे .. कदाचित हे आत्यंतिक असू शकेल पण जसे एखाद्या मराठी बाईला पैठणीपेक्षा काही चांगले असू शकते असे वाटत नाही ( कदाचित असू ही शकेल ) तसे मला झी मराठी बद्दल वाटते .
असो पैठणी वरून आठवले की बांदेकर भाऊजी यांनी अवघ्या महाराष्ट्राच्या वनिता समाजाला , महिला मंडळाला पैठणी चा नजराणा दिला नवे तर रोजचा रतीब च लावला ..आता मला सांगा दुधाचा रतीब असतो तसे पैठणीचा रतीब.. काय अजब होते नाही.. याच खेळाने आता काही दिवस अल्पविराम घेतला होता  तो पुन्हा आपल्या सगळ्यांसमोर येतो आहे एका नव्या दिमाखात .. होम मिनिस्टर जाऊ बाई जोरात ...

आणि या वेळी याच्या प्रोमो मध्ये छोटे भाऊजी आहेत असे दिसते .. त्यांचे नाव आहे निलेश साबळे, निलेश साबळे महाराष्ट्राचा सुपर स्टार नंतर फु बाई फु मध्ये जाऊन आता जाऊ बाई जोरात म्हणतो आहे .. मी म्हणलो जाऊ हां जाऊ  ..

साडे माडे तीन .. हो शो साडे माडे तीन करत लवकर कटला .. त्यानंतर असले नंबरी कार्यक्रम येऊ लागतात की काय अशी भीती वाटली होती पण परवाच संध्याकाळी प्रोमो पाहिला आणि हायसे वाटले. आता होम मिनिस्टर आधी साडे सहा ला यायचा आता सहा वाजता येणार आहे एवढेच .. आता करमणूक आणि पैठणी यासाठी अर्धा तासाची तडजोड महिलांनी नक्कीच शक्य आहे .. 
भाजी आधी चिरायची किंवा त्याचे मोठे तुकडे करून लवकर चिरायची इतकीच तडजोड आहे ..  

होम मिनिस्टर हा कार्यक्रम हलका फुलका, आगळा वेगळा आहे हे काही वेगळे सांगायची गरज नाही .. त्यातील महिला वर्गाची घेतलेली फिरकी .. त्यांनी घेतलेले नाव ( ते घेतले की मला पु लं च्या असा मी असामी मधील हिंद मातेचा उखाणा आठवतो आणि हसू येते ) एकदा एका बाईने याच कार्यक्रमात पाच पांडवांची नावे सांगा म्हंटल्यावर .. कौरव अशी सुरवात केली होती..

अशी प्रासंगिक विनोदची फोडणी , भाउजीनी घेतलेली फिरकी , त्यामधले निरर्थक वाटणारे पण तितकेच क्रियेटीव्ह  खेळ , नातेवायीकांचा घोळका अशा कितीतरी गोष्टी या शो ला मालिकांपेक्षा लज्जतदार बनवतात .
( महिला वर्गाला मालीकापेक्षा काही चांगले आहे असे म्हटल्यामुळे जाहीर माफी )

आता फक्त सस्पेन्स हाच आहे की जाऊ बाई जोरात आहे तरी काय .. जुनी रेसिपी  नवीन प्लेट मध्ये की सर्वच नवीन ?. पुलाव का फोडणीचा भात ? मटणाचे कबाब का मटणसदृश सुरण कबाब?... हे प्रत्यक्ष आल्यावर ठरवावे लागेल . फक्त इतकेच सांगतो अपेक्षा ही आधीच्या चांगल्या काळाची बहिण असते  त्यामुळे जाऊ बाई जोरात .. जोरदार असेल असे अपेक्षित आहे 
आणि संक्रांतीला तीळ गुळ घ्या आणि गोड बोला असे म्हणत असल्यामुळे उगीच कटू मत व्यक्त करून कारले कशाला खायला घालू ..

तर गड्यानो मी उद्या जाणार जोरात आणि तुम्ही ...

जयदीप भोगले

Wednesday, January 12, 2011

इंतज़ार और तूफ़ान

जब  तूफ़ान  में  किसीका  इंतज़ार  होता  है 
तो  एक  पैगाम  भी  साहिल  बन  जाता  है 
ना  सफ़र  पता  है  ना  मंजील 
बस  पैगाम  का  सहारा  ही  नाव  का  किनारा  बन  जाता  है 

एक  तिनका  भी  किसी  के  प्यार  का 
       इंतज़ार  में  कश्ती  बन  जाता  है 
उसीसे  आती  है  तूफ़ान  से  लड़ने  की  उमीदे 
लहरों  का  सामना  भी  उसीसे  आसान  हो  जाता  है 


एक   नजर  के  खातिर  मीलो  पार  हो  जाते  है 
      जब  उनकी  आखों  में  प्यार  का  इकरार  नजर  आता  है 
      एक  ख़त  के  भरोसे  कट  सकती  है  जिंदगी 
      एक  ख़याल  मुलाक़ात  का  उनका  दामन  बन  जाता  है 

जब  कोई  ख़त  के  लिए  तड़पता  है 
उसके  जिंदगी  का  लम्हा  भी  तूफ़ान  बन  जाता  है 
इंतज़ार  होता  है  एक  लब्ज़  का 
उसका  ना  होना  क़यामत  बन  जाता  है 


जयदीप भोगले
२००५


Thursday, January 6, 2011

रसिकेंद्रासाठी आणि टी वी विश्वमित्रांसाठी आलेल्या अप्सरा ...






वाहिनी - झी मराठी
कार्यक्रम- एका पेक्षा एक - अप्सरा आली
वेळ- बुध गुरु - ९.३० रात्रौ
पाहावा की नाही - अवश्य



 नृत्य हा सर्वांनाच आवडीचा असा कलाप्रकार आणि त्या वर आधारित अनेक कार्यक्रमांचे आलेले पीक आपणाला परिचित आहेच . प्रत्येक वाहिनी हिंदी मराठी अगदी मल्याळी सुद्धा लावावी आणि आपल्याला कुठेना कुठे तरी झलक मिळेलच .. आता हे सादरीकरण किती भडक, किती तालबद्ध, आणि करणारी व्यक्ती यावर अवलंबून असते आणि आपला रिमोट याच्या दर्जावर आपले काम करत असतो म्हणजे काम आपण करतो तो तसे वागतो ..
झी मराठी वाहिनीने अतिशय उत्तम नृत्य दाखवून एका पेक्षा एक ( नावाला सार्थ ) असा कार्यक्रम गेले चार पर्व लोकांपर्यत आणला .. लोकांना कदाचित भार्गवी , आणि अमृता अजूनही आठवत असतील ..
आता आपल्याला या आठवत असतील तर आपल्या आठवणी पुसून टाकायला आणि त्यावर अजून हळुवार अशा अनुभवांची ( फक्त दर्शनीय ) अनुभूती करून द्यायला नऊ अप्सरा येत आहेत ..
त्या एक आठवड्यापूर्वीच आपल्यासमोर आल्या म्हणा पण काही विश्वामित्र जर इतर वाहिन्या बघण्यात गुंग असतील तर माझी प्रतिक्रिया त्यांच्या क्रीयाशिलातेसाठी कदाचित फायद्याची होईल .
एका पेक्षा एक- अप्सरा आली असे नाव घेऊन आलेल्या या तारकांच्या नृत्यास्पर्धेला पहिल्याच भागात प्रतिसाद मिळेल अशी खात्री झाली. 
फुलवा खामकर,मयूर वैद्य आणि दीपाली विचारे या प्रसिद्ध नृत्य दिग्दर्शक आपल्या कौशल्याचे आणि अनुभवाचे धडे या ललनांना देणार आहेत .. त्यामुळे सुंदर दिसणारी अप्सरा थिरकताना अजून किती खुलते हे काही वेगळे सांगायला नको .
आता या अप्सरा आहेत तरी कोण ? नेहा  पेंडसे  , गिरीजा  ओंक , मृण्मयी   देशपांडे , उर्मिला  कानेटकर , नेहा  जोशी , स्मिता  तांबे , आरती  सोलंकी  आणि   सोनाली  खरे  या अष्टललनासमवेत एक वादळ येत आहे ...एक सौंदर्याचा झंझावात येत आहे आणि तो म्हणजे नटरंगी नार ... सुरेखा पुणेकर ...

आता या नऊ ललना नौरासंपैकी आवडता आणि रसरशीत असा शृंगार रसाने नटलेला असा कार्यक्रम सादर करणार असतील तर लोकांच्या उड्या पडणार नाही तर नवलच ...

पण आता आपण बाकी गोष्टी जरी पहिल्या तर या सर्व ब-यापैकी चांगल्या नृत्य करणा-या आहेत, उत्तम दिसण-या आहेत आणि झी मराठी मालिकांच्या एक एक रत्न आहेत  ..

मध्यमवर्गीय भीती आणि अपुरे धाडस म्हणून कित्येक दिवस पुण्यात येऊन सुद्धा मी नटरंगी नार पहिला नव्हता .. पण सुरेखा पुणेकर यांना जेव्हा या शो मध्ये पहिले तर दिलखेचक म्हणजे काय  ..नयनबाण म्हणजे कसा असतो याचा  प्रत्यय मला आला .. आणि यावर दिपाली यांनी विचारलेला प्रश्न -- ' सुरेखाताई ( त्यांच्या)  आपण जेव्हा नाचता ,तेव्हा प्रत्यक व्यक्तीला आपण त्याला इशारा करता आहात, त्याच्या डोळ्यात पाहता आहात असे का वाटते ?' कदाचित इतकी उच्च प्रश्नार्थी दाद कदाचित कुणाला मिळते किवा कोणी दिली असेल ..

सचिन ये नेहमीप्रमाणे या कार्याक्रमचे प्रमुख आणि महागुरू आहेत . त्यांनी पाहिलेली चित्रपट सृष्टी त्यांचा अभ्यास, त्यांची शायरी हे सर्वच या नृत्यांगनाना एक मोलाचे मार्गदर्शन ठरत असले पाहिजे ..

आणि माझा आवडता एकदम कोकणस्थ टोमणे देणारा ( याला कुणीही जातीयवाद म्हणू नये ) पुष्कर श्रोत्री याचे सूत्रसंचालन करतो आहे .. त्यामुळे तबला पेटी आणि घुंगरू असे त्रिकुट असते तसेच 
नऊ नवतरुण आणि सुरेखा पुणेकर यांसारख्या चिरतरुण नृत्यांगना , यांचा ताल सांभाळणारे तीन दिग्दर्शक , पुष्कर श्रोती यांची चपखल सांगत ज्यावेळी झी मराठी सारख्या रंगमंचावर येत असेल तर सोने झाल्याशिवाय राहत नाही.

रसिकहो , म्हणूनच सांगतो , आपण त्याच त्याच बातम्या बघून कंटाळला असाल , एक धड मालिका नाही.. म्हणून चरफडत असाल , मुलांच्या कोडकौतुकाला विटला असाल तर काही अस्सल असे मनोरंजन घेऊन इंद्रपुरीतून नाही तर किमान मुंबपुरीतून आपल्यासाठी एका पेक्षा एक अप्सरा आल्या आहेत १०-१२  आठवडे येत राहतील .. पाहायला विसरू नका
दाद द्यायला विसरू नका

चक्षु चाणाक्ष 
जयदीप भोगले  

Tuesday, December 28, 2010

मला आवडलेल्या मालिका..तुम्हाला कशा वाटल्या ? भाग -3


आभाळमाया - ही मालिका अल्फा मराठी वरची पहिली वाहिली मालिका , अल्फा आजचे झी मराठी जे लोकप्रियतेच्या शिखरावर जाऊन पोहोचले कदाचित सुरवात या मालिकेने केली . या मालिकेची गम्मत म्हणजे आजकाल आपण जे मोठे स्टार झालेले कलाकार पाहतो काहीजण वयाने सुद्धा मोठे झाले असतील ते यात अगदी नवीन होते .. उद. आपला श्रेयस तळपदे उमेश कामत वगैरे ..
ही मालिका सुकन्या कुलकर्णी यांनी एकट्याने पेलून धरली होती .. प्रत्येक व्यक्तिरेखा सुरेख होती .. आणि याचे शीर्षक गीत किती चांगले आहे हे मला वेगळे सांगायची नक्कीच गरज नाही ..

अवंतिका -- अस्मिता चित्र ची अजून एक उत्तम निर्मिती .. मातब्बर कलाकार . उत्तम अभिनय आणि तितकीच देखणी अशी मृणाल कुलकर्णी .. रांगडा संदीप कुलकर्णी .. रवींद्र मंकणी , श्रेयस तळपदे, दीपा श्रीराम अशा कितीतरी मात्तबर मंडळीनी सजलेली मालिका .. उत्तम शीर्षक गीत .. गम्मत सांगतो अवंतिका अजून एका गोष्टीमुळे मला लक्षात आहे ती या मध्ये असणा-या जाहिरातीमुळे .. कदाचित वाहिनीची लोकप्रियता आभाळमाया नंतर वाढल्याची ही पावती असावी 
या गोजिरवाण्या घरात - ही मालिका मी बघायचो यातील व्यक्तिरेखांसाठी आणि शामराव म्हणजे प्रदीप वेलणकर यांच्यासाठी .. इतक्या सहजपणे ते अभिनय करायचे की अशा कडक व्यक्ती मी आपल्या आजूबाजूला पहिल्या आहेत याची प्रय्तेक वेळी जाणीव  व्हायची .. आणि या सिरीयल ची गम्मत म्हणजे आपल्याकडे दसरा की त्यांच्यकडे दसरा आणि आपल्याकडे शिमगा की त्यांच्याकडे .. फक्त मालिकांमध्ये शिमग्याशिवाय बोंब असते हे वेगळे ....
आजकाल प्रत्येक सणाला प्रत्येक मालिकेमध्ये तो सण साजरा केला जातो कदाचित मी हे निरीक्षण करायला या मालिकेपासून शिकलो
आता ही मालिका प्रचंड भरकटली आहे .. शामराव ही वयाने वाढले आहेत .. पण सुरवातीचे २ -३ वर्षे
नियमितपणे पहिली आणि आवडली. 
ना आना इस देस लाडो ..
स्त्रीभ्रूणहत्या सारखा जड विषय उत्तर भारतातील स्त्रियांची मुस्कटदाबी आणि स्त्री स्त्रीवर अन्याय कशी करते या विषयवार आधारित मालिका ..
आशय असलेल्या आणि तितक्याच तरलपणे ते हाताळून दाखवणं-या मालिका विरल्याच .. त्यातली ही एक ..
उत्तम कथानक आणि ज्वलंत विषय दैनंदिन मालिकेमधून सुरेख हाताळलेला आहे ..मेघना मलिक यांनी अम्माजी ही व्यक्तिरेखा इतकी जिवंत केली आहे की फक्त त्या व्यक्तिरेखेसाठी ही मालिका माझ्या कायमची लक्षात राहील

जस्सी जैसी कोई नाही
अग्ली बेट्टी या इंग्रजी मालिकेवर आधारित ही मालिका .. या मालिकेने मोना सिंग हिला प्रसिद्ध केले .. तिचा जस्सी चा लूक आणि जस्सी जेव्हा चष्मा काढते तेव्हाचा लूक यात मस्त शॉक होता..
नंतर मोना सिंग चे टी वी करिअर जे फुलले त्यात याचा सिंहाचा वाट आहे. सोनी ला या मालिकेने बरीच लोकप्रियता दिली रोलर कोस्टर पद्धतीने वर खाली होणे सोनीची खासियत आहे त्यामुळे आज जर सोनीवर आपल्याला काही मालिका सापडली नाही तर फार नवल करण्याची गरज नाही .



असंभव 
झी मराठी वर आलेले कदाचित मराठी दैनंदिन मालिकांमधील पहिले वाहिले रहस्यमय सीरिअल . दैनंदिन मालिकेमध्ये उत्कंठा आणि सस्पेन्स टिकवून ठेवणे कठीण आहे .. पण या मालिकेने ते चपखलपणे निभावले 
उर्मिला कानिटकर उमेश कामत ,आनंद अभ्यंकर आणि सुहास भालेकर यांचे अभिनय आणि याबरोबर सुलेखा म्हणून अत्यंत लोकप्रिय झालेली खलनायिका नीलम शिर्के या मालिकेचे वैशिष्ट्य 
शीर्षक गीत सुद्धा तितकेच चांगले होते. पण या मालिकेची कथा आणि त्याची हाताळणी यामुळेच ही जास्त लोकप्रिय झाली ..


तर मित्रांनो कशा वाटल्या मालिका .. यातल्या ७०% मालिका आपल्यालाही नक्की आवडल्याच असतील याची मला खात्री आहे.
मालिका सध्या आपल्या जीवनाचे  कमीतकमी स्त्री जीवनाचं अंग बनू लागले आहे . त्यातल्या सुख्दुख्मध्ये सामावून कुठेतरी अर्धातास करमणूक म्हणून मालिका आपल्या गृहस्थाश्रमाची मल्लिका बनली आहे हे काही खोटे नाही
आपल्या प्रतिक्रिया वाचायला नक्कीच आवडतील ..

माल्मीकि बनू पाहणार 
जयदीप भोगले 

Monday, December 27, 2010

मला आवडलेल्या मालिका..तुम्हाला कशा वाटल्या ? भाग -२


मित्रांनो .. रामायण, महाभारत, टिपू सुलतान, जंगल बुक, मालगुडी, टिपरे अशा असंख्य मालिका कदाचित अजून नमूद करता येतील पण ऐतिहासिक मालिका मी मुद्दाम मी समाविष्ट केल्या नाहीत .. महाभारत आणि रामायण याबद्दल आपण काही वाचावे आणि मी काही मला आवडलेली म्हणून लिहावे अशा त्या नाहीत त्या त्यापेक्षा विस्तृत आहेत. अनिमेशन हा एक वेगळा विषय होऊ शकतो . मालगुडी आणि टिपरे कदाचित काही कारणामुळे मी माझ्या यादीत मांडले नाही 
मालिका निवडताना त्याची प्रसिद्धी , त्याने सुरु केलेला ट्रेंड , वाहिनीला दिलेली ओळख , कलाकाराचा पुढचा प्रवास, कथानक आणि बजेट या सर्व बाजू लक्षात घेऊन कपोलकल्पित ( फिक्शन ) कथानक मला मांडावे असे वाटले म्हणून मी या मालिका निवडल्या




बुनियाद- ही दूरदर्शनवरची अगदी सुरवातीची मालिका पण आज जी मेगा मालिकांची भाऊगर्दी जी सुरु आहे कदाचित त्याची जननी म्हणावी अशी ही मालिका. स्वातंत्र्यपूर्व काळातील पार्श्वभूमी आणि एकापेक्षा एक पैलू असलेल्या व्यक्तिरेखा या मालिकेने दर्शकांना दिल्या .. जरी आपल्याकडे दूरदर्शनशिवाय पर्याय उपलब्ध नव्हता , तरी आपल्याला टी वी चे तितके वेड ही नव्हते अशा काळात आपल्याला खिळवून ठेवणारी अशी मालिका म्हणून त्याचा उल्लेख करावा लागेल .
मी जरा कथानक समजण्यासाठी लहान होतो पण माझ्या बहिणी या मालिकेबद्दल चर्चा करताना मला चांगले आठवते ..

स्वामी - स्मिता तळवलकर यांची कदाचित ही पहिली मालिका .. अस्मिता चित्रचा तो उडणारा पक्षी मला दिसला , नंतर वारंवार दिसला पण मला सुरवातीला वाटायचे स्वामी तर सुरु होणार नाही ना..
माझ्या लहानपणी मला पेशव्यांचा इतिहास होता त्यामुळे मला या मालिकेचे विशेष आकर्षण वाटे . ऐतिहासिक विषय असून युद्ध प्रसंग नसलेली कदाचित कादंबरीवर आधारित म्हणून किवा कमी बजेट मध्ये केलेली म्हणून अशी ही मालिका होती
कित्येक दिवस मला रमाबाई आणि मृणाल कुलकर्णी ( त्याकाळच्या देव ) या एकाच असाव्यात असे भाबडेपणाने वाटायचे .. .
बंदिनी - ही मालिका चांगली का याचे शीर्षक गीत याचा फरक मला नेहमी अवघड वाटतो ..शीर्षक गीत कदाचित समर्पक आणि आशय असलेले हे पहिले वहिले गीत ...
कधी कधी मला माझ्या आईच्या डोळ्यातून का पाणी यायचे हे थोडे मोठे झाल्यावर कळले .. अत्यंत हृदयस्पर्शी कथा आणि सर्व कथा स्त्रीवर आधारित असायच्या .. मला काही कथा कळायच्या, काही त्या चांगल्या आहेत हे बंदिनी पाहणा-या लोकांच्या टिपलेल्या अश्रुवरून वरून भासयच्या.

रजनी - रविवारची टी वी पाहण्याची सुरवात म्हणजे रजनीपासून  .. त्याकाळी आमच्याकडे टी वी नव्हता आम्ही अंघोळ वगैरे करून शेजारी जाऊन बसायचो ... प्रिया तेंडूलकर प्रिया तेंडूलकर आहे रजनी नाही हे कळायला मला बरीच वर्ष लागली.
तडफदार स्त्रीबद्दल मला लहानपणी ओळख करून दिली ती या रजनीने .. प्रत्येक वृत्तपत्र मासिके भाषण गल्ली बोळात रजनी बोलयाची.. आजकाल ज्या मालिकांच्या जाहिराती त्याचे भलेमोठे होर्डिंग आणि रेडीओ वर होणारी जाहिरातबाजी नसूनही नुसत्या कथानाक्च्या जोरावर हिने प्रवास केला .. 

क्यो कि सास भी कभी बहु थी - मालिका या कधीकधी इतक्या शेवईसारख्या मोठ्या होतात आणि तरीसुद्धा त्या नियमितपणे पहिल्या जातात याचे हे उत्तम उदाहरण.स्टार ला स्टार करणारा करोडपती आणि सास भी कभी बहु अशी या मालिकेची ख्याती 
माजघरातील स्वयंपाक घरातील राजकारण याला सुरवात याने केली. तारा हे मेगा सिरीयल होते पण क्यो कि काही औरच ..
ही मालिका कथानक चांगले म्हणून नव्हे तर एक नवा ट्रेंड आणणारी म्हणून मला आवडते .. इतक्या भरजरी साड्या, ते रडणारे पुरुष ,आमच्या शाळेपेक्षा मोठे असणारे विराणी खानदानाचे घर अशा काही विनोदी गोष्टी यात होत्या पण .. उत्तम अभिनय भव्यदिव्य सेट्स आणि काही खास व्यक्तिरेखा .. लोभस दिसणारी तुलसी नंतर तिचा वृक्षाइतका विकास झाला ते सोडा .. पण संपूर्ण भारत ही मालिका बघायची .. आणि ते सुद्धा एकदम रात्री १०.३० वाजता ..
नाविन्याची सुरवात म्हणून ही   मालिका मला आवडली

Friday, December 24, 2010

मला आवडलेल्या मालिका..तुम्हाला कशा वाटल्या ? भाग १




मित्रांनो , आळस आणि नको तितके काम हे दोन्हीही शत्रू  आपल्या छंद जोपासण्याच्या इच्छेला कसे खिंडीत पकडतात त्याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे मी.. गेले कित्येक दिवस काही वेळा काम म्हणून काही वेळा आळस म्हणून मी ब्लॉग पोस्ट करू शकलो नाही .. या मुळे आपल्या विश्वात फार फरक पडला असेल असे मी म्हणत नाही पण कदाचित  मी काही जे माझ्या  मनातले आपल्यासमोर मांडायचो ते राहून गेले . माझ्या हितचिंतक आणि मित्र या दोघानाही मी दिलगिरी व्यक्त करतो. आणि बाकी समाजाला माझे ब्लॉग वाचावे अशी प्रार्थना करतो .. 

 नवीन वर्षाचा नेम काय करावा असे मी विचार करत होतो तोच मला सुचले की आपण एक १० तरी पोस्ट महिन्यात टाकले तर ....आणि कदाचित मी आपल्या खासगी आयुष्यातला हाच नेम पाळणार आहे.
आरंभशूर होण्यापेक्षा नियमितपणे काहीतरी लिहिणे कदाचित काही चांगली कल्पना देऊन जाईल...
 आहे का नाही ही  'आयडिया ची  कल्पना' ?.  आयडिया ची कल्पना हा एक सचिन दिग्दर्शित नवीन चित्रपट आजकाल टी वी वर जाहिरात करून धुमाकूळ घालतोय म्हणून हे वाक्य आठवले.

टी वी पाहणे हा माझा  आवडता उद्योग त्यावरूनच मला नेहमी वाटायचे की जसे मी मला आवडणारे  चित्रपट आपल्यासमोर मांडले तसे मला आवडलेल्या मालिका का सांगू नयेत ..
मालिका ही आपल्या दिवाणखान्याला लागलेली व्याधी आहे असे आपणास वाटत असेल तर हा लेख आपल्यासाठी नाही.
पण मालिका पाहता पाहता आपल्या घरी आपण स्वयंपाक (चवीवर फार चर्चा न करता) खाऊ शकतो, .. कदाचित वेळेवर जेऊ सुद्धा शकतो ( कारण ८.३० ला येणारी लज्जा सगळ्यांना पहायची असते) अशा अनेक नकळत होणा-या फायद्यांना (किमान तसे मानणाऱ्या) भगिनी, वनिता, गृहिणी आणि त्यांचाबरोबर बसून बसून मालिकेत माळून घेऊन ( रिमोट आपल्या हातात  गेण्याची मुभा नसल्यामुळे )आनंद मानणा-या  कुटुंबासाठी हा लेख मी लिहिण्याचा प्रयत्न करतो आहे.

मालिका विषय हा जरा दैनंदिन मालिकेसारखा मोठा, भरकटत जाणारा,असा गुंतागुंतीचा आहे.  कदाचित लोकांना हे टाकाऊतून टिकाऊ करण्याजोगे भासेल.
मी मालिका अगदी दूरदर्शन वर येणा-या साप्ताहिक मालिकांपासून आजकालच्या दैनंदिन मालिकापर्यंतचा आढावा घेऊन मांडणार आहे . कदाचित आपल्याला सुद्धा या आवडलेल्या असू शकतील 
मी सुरवातीला फक्त मराठी मालिका घ्याव्या असा विचार केला होता पण दूरदर्शन हे भारताला फक्त २५ वर्षे जुने आहे  आणि सुरवातीला आपण फक्त हिंदी पाहायचो कदाचित तेवढेच दाखवयचे म्हणून सुद्धा 
पण त्या मालिका जर आता असत्या तरी आपल्याला त्या आवडल्या असत्या असे मानून मी त्या सुद्धा गृहीत धरल्या ..
 




असो जपापेक्षा थुंकी जास्त असे न करता मी आपणासमोर त्या मांडतो.
१ बुनियाद - दूरदर्शन 
२ स्वामी - मराठी दूरदर्शन 
३ बंदिनी - मराठी दूरदर्शन 
४ रजनी - दूरदर्शन 
५ क्यो की सास भी कभी बहु थी- स्टार प्लस
५  आभाळमाया - झी मराठी
६ अवंतिका - झी मराठी 
७ या गोजिरवाण्या घरात- ई टी वी
८ ना आना इस देस लाडो - कलर्स 
९ जस्सी जैसी - सोनी 
१० असंभव - झी मराठी  
या मालिका कदाचित सर्व लोकानी पाहिलेल्या असतीलच आणि त्या कदाचित आपल्या सुद्धा आवडीच्या असू शकतील .
आता मला या का आवडल्या हे मी पुढच्या भागत सांगतो  तोपर्यंत आपल्या प्रतिक्रिया आल्या तर नक्कीच आवडेल .

जयदीप भोगले

Thursday, December 2, 2010

अशी कशी ही दुनिया

गुलाबांच्या भोवती बोचतात काटे कसे
डोळ्यांच्या मेघात  पाणी  असे  दाटे कसे.
अशी कशी ही दुनिया अजब रे 
भेट अशी अल्प ती विरह का मोठा असे .
          हास्य ते वेड लावे मग शहाणे व्हावे कसे 
          आलिंगनाच्या पाशातुनी मुक्त ते व्हावे कुठे 
          अशी कशी ही दुनिया अजब रे 
          लाट टाकते बिखरून सारे, नांगर तो  टाकावा कुठे 
एक होण्या यत्न करावे दूर ते जावे कसे 
चुंबनाचा प्याला अचानक अमृत  ते घेऊन उठे 
अशी कशी ही दुनिया अजब रे 
प्रेमात मरण्या आलो असा मी पण मज जीवन ही शिक्षा असे

जयदीप भोगले    
२-१२-२०१०

रौशनी भरा अहसास

दिखाई दे न सही पर आँखों मै है ये किरने
आँखों मै रौशनी न सही पर दस्तक देती है ये किरने
सुना है लोगों से उजाला नहीं होता अंधों की दुनिया में
पर इस दुनिया का अहसास दिलाती है ये किरने
             बिजली चमकती है आसमान में लोग ये कहते है
             पर उसकी दमक से धड़क सा जाता है दिल में
मधुर झंकार सुनते है ये झरने
पर पानी भरा एक स्पर्श छु जाती है ये किरने    
        कवी कहते है हरी ये धरती खुला ये जहाँ
          पर एक अंधे के नसीब में ये सब कहाँ
          पर जब ऐसा कभी पुकारा इस दिलने
सीमेंट के जंगलो से कारखानों के धुंए से
मुडके आखों में समां जाती है ये किरने
   सुना है भगवान् बड़े सुंदर दिखते है
पर हर इंसान में नहीं अब मंदिरों में बसते है
धर्म से अंधे लोगों की लड़ाई एक अंधे को दिखा जाती है ये किरने
अब सोचो नहीं समझो ये किरने है एक सच्चा मन
जो अभी तक जिन्दा है एक अंधे के मन में
दुनिया में तो लोग रास्ता भटक जाते है
पर जीवन का सही पथ बताती है ये किरने
जब चारो ओर अँधेरा है संसार में
खुश है एक अँधा सबसे इस जहाँ में
लोग  देखके पछताते है यहाँ पर
सुनहरे ख्वाब दिखाती है ये किरने
जो एक अँधा समझ सकता है वाही दिखाती है ये किरने

जयदीप
४-८-१९९९

Tuesday, November 2, 2010

संघर्ष

 था ख्वाब या सच्चाई थे ये
सपने जैसी हकीकत सुनाता हूँ
दिल को भी न थी खबर जिसकी
यारो , उसको को मै बयां करता हूँ

क्या थे वो दिन दोस्ती के
कुछ खट्टे थे कुछ मीठे थे 
ना बात थी दिल में कुछ 
हम तो सीधे साधे थे

वह थी चुलबुली ऐसी
चहकती बुलबुल जैसे थी 
उसकी बाते बहते पानी जैसी
कतरे भर मैल से मैली होती थी

मै भी उसका चहेता
हर रोज था उसको कहता
अपना रिश्ता है मेरे दोस्त
हीरे और सोने जैसा

वह  दिन ना भूलूंगा मै
जब मैंने उसकी आँखों में देखा
दोस्त था वो तो मेरा
एक प्यारा सा दोस्त अब बन बैठा

उस दिन रात आँखों में नींद ना आई 
जब नींद ने देखा आँखों में
आँखों में थी वो समायी
   
 पल पल मिलके दिन हुए
    तो मेरा दिल कुछ और ही था
मुहब्बत जागी थी उसमे 
दिल मै उसको दे चूका था
  
  अब वह आती तो 
मेरी साँसे महक जाती थी
पर मुझे कहने में था डर,
ना कर दे वो इन्कार
प्यार था दिल में मेरे पर
मंजूर ना  थी मुझे यह हार 
              कभी लगता था ऐसे
              कुछ होगा उसके मन में भी
                आसमाँ जब बरसता है
               भीग जाती है जमीं भी 
              
 पर ख़याल यह ख़याल ही रहा
                मेरा प्यार अधुरा ही रहा
               दो मनो के हालत का यह पंछी
                दिल के पिंजरे में बंद ही रहा

पर अब भी मै खुश हूँ 
क्योंकि पंछी मेरे पास है
पिंजरे में ही है वह चहकता
पर प्रेम गीत गुनगुनाता है 

जयदीप भोगले
१२.०६.१९९९ 

एव्हरेस्ट

 ज्याचे त्याचे एव्हरेस्ट एव्हरेस्ट अस शिखर एकच नसतं प्रत्येक माणसाचं एव्हरेस्ट वेगळं असतं उंची कमी जास्त असेल समाजात शिखराची पण सर केल्यावरच...